Call For Papers | Ex Officio

Call for papers | Ex officio. Over de makers van landschappen, steden en gebouwen

Themanummer 2027
De redactie van het Bulletin KNOB lanceert eind 2027 een themanummer over de uiteenlopende werkvormen (ateliers, werkplaatsen, architectenbureaus, ingenieursdiensten, overheidsadministraties, adviescommissies…) die beroepsmatig bijdragen tot het vormgeven van de gebouwde omgeving van steden en landschappen. Het themanummer wil vooral inzetten op hun organisatie, samenstelling en taakverdeling, en het vaak anonieme werk dat hierbinnen wordt verricht. De redactie verwelkomt bijdragen die deze thematiek behandelen voor alle relevante historische periodes en met een geografische focus op het huidige Nederland en België, en dit vanuit het perspectief — en op het snijpunt van — de architectuurgeschiedenis, archeologie, stadsgeschiedenis, urban studies en de cultuurgeschiedenis.

Achtergrond
De geschiedschrijving van architectuur en stedenbouw is er lang één geweest van invloedrijke architecten, stadsplanners en machthebbers. Hoewel hun namen vereeuwigd zijn in gevelstenen en geschiedenisboeken, werden gebouwen nooit door één individu gerealiseerd. Dat geldt zeker voor de constructie ervan, waarbij de bouwarbeid nauwelijks wordt benoemd, maar evenzeer voor het ontwerpen of het opvolgen van hun realisatie. Hetzelfde is waar voor infrastructurele werken of grotere landschappelijke projecten waarvan de uitvoering zich bovendien over verschillende jaren en loopbanen uitstrekt. Achter de naam en reputatie van historische bouwmeesters en architecten, de muren van administraties van steden of naties en meer recent de naam vennoten van studiediensten verzamelen zich uiteenlopende individuen met diverse vormen van ervaring, taken en verantwoordelijkheden, en dit binnen een specifieke hiërarchie. Ook werk dat van grote kennis en competentie getuigt - zoals voorbereidende studie, ontwerp, uitvoering, management, detaillering, werfcontrole etc. - gebeurt vaak anoniem en achter de schermen. Door de eeuwen heen realiseerden en renoveerden grotendeels anonieme ‘bouwers’ de stad en het landschap, hun gebouwen en infrastructuur. Zij deden dit vanuit hun positie ex officio, als deel van een grotere organisatievorm waartoe zij behoorden. Voor dit themanummer is de redactie van Bulletin KNOB op zoek naar nieuw historisch onderzoek dat ingaat op de samenstelling en het functioneren van historische, bouwende organisaties. Artikelen kunnen de modus operandi van ateliers, werkplaatsen, bureaus, ingenieursdiensten, administraties, collectieven, etc. als onderwerp nemen, maar evenzeer vanuit concrete gebouwen en praktijken vertrekken. De redactie nodigt ook historisch-kritische beschouwingen uit die ingaan op theoretische vragen zoals: anoniem en geanonimiseerd werk, beroepsprofielen, samenwerkingsvormen, historiografie van het auteurschap, kennisvormen en kennisoverdracht, etc.

Inzenden
De redactie nodigt auteurs uit om vóór 1 januari 2027 een abstract in te sturen van maximaal 500 woorden naar bulletinknob.exofficio@gmail.com. Een aantal inzenders zal worden gevraagd het voorstel uit te werken tot een artikel van maximaal 4.000 woorden (deadline 15 april 2027). De artikelen zullen op de gebruikelijke wijze (dubbelblind) worden beoordeeld door twee anonieme peer reviewers.