Tweegesprek Devos-Swinnen

Authors

  • Rika Devos Université Libre de Bruxelles image/svg+xml
  • Peter Swinnen CRIT.

DOI:

https://doi.org/10.48003/knob.125.2026.2.888

Published

2026-09-21

Issue

Section

Dialog

Abstract

‘Tweegesprek’ is een jaarlijkse rubriek in ons Bulletin waarin we een actueel en prikkelend vraagstuk binnen de interessegebieden van de KNOB (architectuur- en bouwgeschiedenis, stedenbouw, cultuurlandschap en monumentenzorg) centraal stellen. Op een Stelling volgt een Tegenstelling, waarin een vakgenoot reageert. Zo ontstaat een open dialoog tussen collega’s in het veld.

Author Biographies

  • Rika Devos, Université Libre de Bruxelles

    Rika Devos is burgerlijk ingenieur-architect. Met haar doctoraatswerk (2008) exploreerde ze het gebruik van moderne architectuur en constructie op de Wereldtentoonstelling van Brussel in 1958, Expo 58. Sinds 2012 is ze als hoogleraar verbonden aan de Université Libre de Bruxelles, waar ze architectuur- en constructiegeschiedenis doceert, alsook ontwerpstudio. Haar onderzoeksexpertise situeert zich op het kruispunt van de architectuur- en constructiegeschiedenis van de twintigste eeuw, met een bijzondere aandacht voor samenwerking, bureaucratie, kennisuitwisseling en methodologische uitdagingen. Met een onderzoekspraktijk die de humane en de toegepaste wetenschappen combineert, probeert ze ook tegelijk een academisch en een ruimer, maar geïnformeerd publiek te bereiken.
    Het testen van diverse publicatiekanalen doet ze niet alleen vanuit een vraag naar vulgarisatie, maar ook, en vooral, vanuit de vaststelling dat lang niet alle resultaten van onderzoek een plek vinden binnen de gevestigde academische publicatiepatronen. Hierbij ontwikkelt ze geen eenduidig pleidooi voor een ‘vrijere’ of ‘minder geformatteerde’ manier van onderzoek en schrijven, dan wel voor een ‘gepast’, eerder proactief discours dat de standaarden en mogelijkheden van de verschillende media en contexten optimaal benut. Voorgaande tekst maakt dit pleidooi – voor een meer expliciet debat – duidelijk. De vragen waar Devos aan raakt (waarom, hoe, voor wie) en de problematiek van actieve onzekerheid en formatting die daarmee samenhangt, kunnen vanuit verschillende schrijf- en onderzoekspraktijken op alternatieve manieren worden benaderd. 
    Om dit te illustreren – tevens vanuit een uitgesproken drang tot juxtapositie – nodigde Rika Devos praktiserend architect, docent en criticus Peter Swinnen uit. Diens publicatiepraktijk is weloverwogen divers, en dus deels ‘elders en anders’ gesitueerd. Onder meer als redacteur van boeken onderscheidt Swinnen zich door een resolute keuze voor weerbarstige en ambitieuze architectuurpraktijken (hedendaags en recent-historisch) en een soortgelijk schrijven dat uitgesproken tegensprekelijk wenst te zijn, dat twijfel durft toe te laten en bewust speculatief is. Hiermee slaagt Swinnen erin om vaak gemarginaliseerd architecturaal werk – ten aanzien van het ‘centraal hedendaags debat’ – minstens tijdelijk een onaangepaste plaats en betekenis te geven.

  • Peter Swinnen, CRIT.

    Peter Swinnen is architect, opgeleid aan de Architectural Association London en Sint-Lucas Brussel. Na zijn stage bij Luc Deleu & T.O.P. richtte hij in 1997, samen met Lieven De Boeck, 51N4E op, dat hij vijftien jaar lang leidde. In 2010 werd Swinnen aangesteld als derde Vlaams Bouwmeester, een publiek en onafhankelijk mandaat dat architectuur als beleidsbevragend instrument activeert en provoceert. Sinds 2016 leidt Peter Swinnen CRIT.architecten in Brussel, www.crit.cc. Het afgelopen decennium doceerde hij aan ETH Zürich, Architectural Association London, ENSA La Cambre en UNILU Luxemburg. Hij is nu gastdocent aan de KUL Faculteit Architectuur Campus Brussel, waar hij het ontwerpatelier ‘A Policy Whispering Praxis’ begeleidt. 
    Door vrij associatieve alternatieven en aanvullingen naar voren te schuiven, alsook ongevraagde vragen te beantwoorden met aansluitende vragen, reageert Peter Swinnen op de dringende kwesties die Rika Devos poneert.